КЫРГЫЗСТАНДА КОЛДОНУЛГАН АКЦИЗДИК МАРКАЛАРДЫКОРГОО БОЮНЧА ПРОГРАММАЛЫК ЖАНА МААЛЫМАТТЫКТЕХНОЛОГИЯЛАР

УДК 004.056.53

Муктарбеков Жоомарт Муктарбекович
Санариптик инновациялар академиясы, магистрант
Кыргыз Республикасы, Бишкек ш.
е-mail: zh.muktarbekov@gmail.com
Зимин Игорь Викторович
Санариптик инновациялар академиясы»
педагогика илимдеринин кандидаты, доцент,
Кыргыз Республикасы, Бишкек ш.
е-mail: igorzimin777@mail.ru

Аннотация. Макалада Кыргыз Республикасында акциздик маркаларды коргоо үчүн
колдонулуп жаткан заманбап программалык жана маалыматтык технологиялар каралат. QRкоддор, RFID-тамгалары жана блокчейн-технологиялары улуттук акциздик эсеп системасы
менен интеграцияланып, GTIN (Global Trade Item Number) системасы аркылуу продукциянын
уникалдуу идентификациясы жана көзөмөлү камсыздалат. Макалада акциздик маркаларды
жасалма кылууга байланыштуу коркунучтар талданып, товар жүгүртүүнүн ачык жана
коопсуз болушун камсыздоо үчүн сунуштар берилген. Кыргызстандагы жана чет элдик
ийгиликтүү мисалдар заманбап технологиялардын натыйжалуу колдонулушун көрсөтөт.
Негизги сөздөр: акциздик маркалар, программалык технологиялар, маалыматтык
системалар, QR-коддор, RFID, блокчейн, GTIN, товарларды мониторингдөө, жасалмага
каршы коргоо, салыктык көзөмөл, көзөмөлдөө системалары, контрафакт.

ПРОГРАММНЫЕ И ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ ДЛЯ
ЗАЩИТЫ АКЦИЗНЫХ МАРОК, ИСПОЛЬЗУЕМЫЕ В КЫРГЫЗСТАНЕ

Муктарбеков Жоомарт Муктарбекович
Академия цифровых инноваций, магистрант
Кыргызская Республика, г. Бишкек
е-mail: zh.muktarbekov@gmail.com
Зимин Игорь Викторович
Академия цифровых инноваций
кандидат технических наук, доцент.
Кыргызская Республика, г. Бишкек
е-mail: igorzimin777@mail.ru

Аннотация. В статье рассматриваются современные программные и информационные
технологии, применяемые для защиты акцизных марок в Кыргызской Республике.
Особое внимание уделяется интеграции QR-кодов, RFID-меток и блокчейн-технологий
с национальной системой учёта акцизируемых товаров, а также использованию системы
GTIN (Global Trade Item Number) для повышения точности идентификации и отслеживания
продукции. Проведен анализ основных угроз фальсификации акцизных марок и предложены
меры по повышению прозрачности товарооборота и эффективности налогового контроля.
Приведены примеры успешного внедрения таких систем в Кыргызстане и за рубежом,
демонстрирующие возможности современных технологий в обеспечении надежной защиты
акцизируемой продукции.
Ключевые слова: акцизные марки, программные технологии, информационные
системы, QR-коды, RFID, блокчейн, GTIN, мониторинг товаров, защита от подделок,
налоговый контроль, системы отслеживания, контрафакт.

SOFTWARE AND INFORMATION TECHNOLOGIES FOR THE
PROTECTION OF EXCISE STAMPS USED IN KYRGYZSTAN

Muktarbekov Joomart Muktarbekovich
Academy of Digital Innovations, Master’s student
Kyrgyz Republic, Bishkek
е-mail: zh.muktarbekov@gmail.com
Zimin Igor Viktorovich
Academy of Digital Innovations”,
Candidate of Technical Sciences, Associate Professor
Kyrgyz Republic, Bishkek
e-mail: igorzimin777@mail.ru

Annotation. The article examines modern software and information technologies used to
protect excise stamps in the Kyrgyz Republic. Special attention is given to the integration of
QR codes, RFID tags, and blockchain technologies with the national excise goods accounting
system, as well as the use of the GTIN (Global Trade Item Number) system to enhance product
identification and tracking. The article analyzes key risks associated with excise stamp counterfeiting
and proposes measures to improve trade transparency and tax control efficiency. Examples of
successful implementation in Kyrgyzstan and other countries illustrate the practical application of
modern technologies in ensuring reliable excise product protection.
Keywords: excise stamps, software technologies, information systems, QR codes, RFID,
blockchain, GTIN, goods monitoring, protection against counterfeiting, taxation control, tracking
systems, counterfeit.